Πατώντας στον παρακάτω σύνδεσμο θα δείτε την εμφάνισή του στις 25/01/2012:
ΣΚΑΪ Player TV — ΣΚΑΪ (www.skai.gr).
Είμαι εναντίον της κάθε τιμητικής διάκρισης, απ΄ όπου και αν προέρχεται. Δεν υπάρχει πιο χυδαία φιλοδοξία απ΄ το να θέλουμε να ξεχωρίζουμε – αυτό το απαίσιο << υπείροχον έμμεναι άλλων >> που μας άφησαν οι αρχαίοι.
Είμαι εναντίον των βραβείων γιατί μειώνουν την αξιοπρέπεια του ανθρώπου. Βραβεύω σημαίνει αναγνωρίζω την αξία κάποιου κατώτερου μου – και κάποτε πρέπει να απαλλαγούμε από την συγκατάβαση των μεγάλων. Παίρνω βραβείο σημαίνει παραδέχομαι πνευματικά αφεντικά – και κάποτε πρέπει να διώξουμε τα αφεντικά από την ζωή μας.
Είμαι εναντίον των χρηματικών επιχορηγήσεων, σιχαίνομαι τους φτωχοπρόδρομους που απλώνουν το χέρι τους για παραδάκι. Οι χορηγίες μεγαλώνουν την μανία μας για διακρίσεις και την δίψα μας για λεφτά΄ ξεπουλάνε την ατομική ανεξαρτησία μας.
Είμαι εναντίον των λογοτεχνικών συντάξεων. Προτιμώ να πεθάνω στην ψάθα, παρά να αρμέγω το υπουργείο, κι ας με άρμεξε το κράτος μια ολόκληρη ζωή. Γιατί να με ταΐζει το δημόσιο επειδή έγραψα μερικά ποιήματα; Και γιατί να αφήσω το κράτος να χωθεί ακόμη περισσότερο στην ζωή μου;
Είμαι εναντίον των σχέσεων με το κράτος και βρίσκομαι σε διαρκή αντιδικία μαζί του. Πότε μου δεν πάτησα σε υπουργείο, και το καυχιέμαι. Η μόνη μου εξάρτηση απο το κράτος είναι η εφορεία, που με γδέρνει.
Είμαι εναντίον των εφημερίδων. Χαντακώνουν αξίες, ανεβάζουν μηδαμινότητες, προβάλλουν ημετέρους, αποσιωπούν τους απροσκύνητους΄ όλα τα μαγειρεύουν, όπως αυτές θέλουν. Δεξιές, αριστερές, κεντρώες – όλες το ίδιο σκατό. Ακόμη και ο τελευταίος δημογραφίσκος έχει βλάψει την λογοτεχνία μας΄ σκεφτείτε τι γίνεται με τους διευθυντές συγκροτημάτων.
Είμαι εναντίον των κλικών. Προωθούν τους δικούς τους, τους άλλους όλους τους θάβουν. όποιοι δεν τους παραδέχονται, καρατομουνται, κυριαρχούν οι γλείφτηδες και οι τζουτζέδες. Δεν έχω καμιά αμφιβολία πως το μέλλον ανήκει στα σκουπίδια.
Είμαι εναντίον των κουλτουριάδων΄ όλα τα αμφισβήτησαν εκτός από τις τρίχες τους. Τους έχω μάθει για τα καλά. Χαλνούν τον κόσμο με την κριτική τους, όλους τους βγάζουν σκάρτους και πουλημένους΄ και μόλις πάρουν το πτυχίο, αμέσως διορίζονται στα υπουργεία, από παντού βυζαίνουν, κι ο ιδεαλισμός τους ξεφουσκώνει μες τα βολέματα του κατεστημένου.
Είμαι εναντίον κάθε ιδεολογίας, σε οποιαδήποτε απόχρωση και αν μας την πασέρνουν. Όσο πιο γοητευτικές και προοδευτικές είναι οι ιδέες, τόσο πιο τιποτένια ανθρωπάκια μπορεί να κρύβονται από πίσω τους. Όσο πιο όμορφα τα λόγια τους, τόσο πιο ύποπτα τα έργα τους. Όσο πιο υψηλοί οι στόχοι, τόσο πιο άνοστοι οι στίχοι.
Είμαι, προπάντων, εναντίον κάθε ατομικής φιλοδοξίας, που καθημερινά μας οδηγεί σε μικρούς και μεγάλους συμβιβασμούς. Αν σήμερα κυριαρχούν παραγοντίσκοι και τσανάκια, δεν φταίει μόνο το κωλοχανείο΄ φταίνε και οι δικές μας παραχωρήσεις και αδυναμίες. Αν πιάστηκε η μέση του οδοκαθαριστή, φταίμε και εμείς που πετούμε το τσιγάρο μας στο δρόμο. Κι αν η λογοτεχνία μας κατάντησε σκάρτη, μήπως δεν φταίει και η δική μας σκαρταδούρα.
Ντίνος Χριστιανόπουλος
κείμενο του 1977
στο περιοδικό ΔΙΑΓΩΝΙΟΣ
——————————————————————————————————————————————————
Εδώ μπορείτε να διαβάσετε μία συνέντευξή του στο περιοδικό Schooligans
——————————————————————————————————————————————————
Στο δρόμο της Δαμασκού
Αδύνατο να δούμε τίποτε∙ μόνο ακούγαμε,
λες κι ο Θεός μάς έκανε μια μικρή συγκατάβαση.
Όμως εκείνος έβλεπε καλά,
με μια ψυχή αναλωμένη περισσότερο,
μέχρι που τον σηκώσαμε τυφλό:
η αποκάλυψη τον έκανε ερείπιο.
Έτσι ο Σαύλος έγινε Παύλος – όσο για μας,
μείναμε οι ίδιοι ύστερα απ’ τις πρώτες εντυπώσεις,
ίσως γιατί δεν ήμασταν σκεύη εκλογής. Αργότερα
πήραμε απόφαση ν’ αλλάξουμε (όταν νιώσαμε
τριγύρω μας μονάχα εγκατάλειψη),
έστω κι αν ξέραμε πως μέσα μας
φέρναμε το δαίμονα μιας νέας φυγής.
Από τη συλλογή Εποχή των ισχνών αγελάδων (1950)
——————————————————————————————————————————————————
και τι δεν κάνατε για να με θάψετε
όμως ξεχάσατε πως ήμουν σπόρος
(Ντίνος Χριστιανόπουλος, Μικρά ποιήματα, Το Κορμί και το Σαράκι)
——————————————————————————————————————————————————
Τραγούδι: Εγνατία. δίσκος: “ΤΟ ΑΙΩΝΙΟ ΠΑΡΑΠΟΝΟ”. Μουσική και ποίηση του Ντίνου Χριστιανόπουλου.Τραγουδούν οι Δημήτρης Νικολούδης, Παναγιώτης Καραδημήτρης. Θεσσαλονίκη. Μάρτιος 1994. (ξυλογραφία Νίκου Β.Νικολα’ι’δη).
——————————————————————————————————————————————————
Είναι η τελευταία μου ανάρτηση. Καλή συνέχεια και ευχαριστώ. Τζερεμές._
Ναι, ωραίο αυτό το κείμενο – σε όλους γνωστό.
Καλά τα λέει εδώ
αλλά
πώς βγάζει τα προς το ζην αφού δεν δουλεύει ;;
τι πλάτες έχει, αν έχει;
και τέλος
παρόλο που τον παραδέχομαι σε κάποια πράγματα
δεν με συγκίνησε ποτέ κανένα από τα ποιήματά του.
Μήπως παίζει κι αυτός το παιχνίδι του;
Λέω εγώ…
ο κανένας.
μήπως;
Αλλά, όπως και να ‘χει, το ερώτημα είναι ένα:
ε, και;
Τελευταία έχω καταλάβει πως
προτιμά να κάνει περισσότερο εντύπωση
παρά Ποίηση.
Θλιβερό;
Ίσως θα μπορούσα να απαντήσω στις ερωτήσεις. Δεν θέλω να πείσω κανέναν όμως. Σεβαστές οι απόψεις.
έλα ρε τζερεμέ, απάντησε. Δεν πειράζει να έχουμε αντίθετες απόψεις, ίσα ίσα.
αυτό έλειπε να συμφωνούμε με όλους σε όλα.
Δεν είναι το ζήτημα να με πείσεις για κάτι, αλλά να φέρεις αντίλογο.
Μιλάμε και
Εβίβες!
Μάλλον έχεις κάποιο δίκαιο. Ο διάλογος χρειάζεται. Ακόμη περισσότερο επειδή ο τίτλος περί ανεξαρτησίας είναι αυθαίρετα δικός μου. Το δεν θέλω να σε πείσω πήγαινε στο “δεν με συγκίνησε ποτέ κανένα από τα ποιήματά του” το οποίο γράφεις. Για αυτό θα σου πω παρακάτω. Απλά κάποια βιογραφικά στοιχεία και η βιοσοφία την οποία έχει κάποιος καλλιτέχνης-νομίζω-ότι θα έπρεπε να ξεχωρίζει ως ένα σημείο από το έργο του. Επίσης δε νομίζω ότι με χρειάζεται ως υπερασπιστή. Αλλά θα προσπαθήσω να πω τη γνώμη μου. Ας πάμε λοιπόν πρώτα στα πεζά ζητήματα. Ο Ντίνος Χριστιανόπουλος (ψευδώνυμο του Κωνσταντίνος Δημητριάδης) είναι γύρω στα ογδόντα. Ο πατέρας του πέθανε από το αλκοόλ. Σπούδασε φιλολογία. Δούλεψε σε βιβλιοθήκη, ως επιμελητής και διορθωτής εκδόσεων, εξέδωσε περιοδικό και φυσικά έγραψε εκτός από ποιήματα και διηγήματα και μελέτες και άλλα. Κάνοντας λάθος στις πληρωμές του ασφαλιστικού του ταμείου, αυτή τη στιγμή παίρνει σύνταξη γύρω στα 600 ευρώ. Νοικιάζει σπίτι. Έχει αρνηθεί την λογοτεχνική σύνταξη από το υπουργείου πολιτισμού και διάφορα βραβεία, χορηγίες κτλ.εδώ και τουλάχιστον 30 χρόνια. Οπότε, απ’ ότι μου φαίνεται, είναι συνεπής, έντιμος και δεν έχει υποχρέωση απέναντι σε κανέναν και σε κανένα κράτος, οργανισμό ή σύλλογο. Κατά καιρούς έχει εναντιωθεί στη διδαχή των ποιημάτων του σε πανεπιστήμια και σχολεία. Ο ίδιος λέει ότι δεν γίνεται να διδαχτούν όπως πρέπει διότι είναι ανήθικα. Εννοείται ότι για την σύγχρονη περιχαρακωμένη ηθική, είναι όντως τέτοια. Η συμπεριφορά του προφανώς έχει επηρεαστεί από το γεγονός ότι είναι ομοφυλόφιλος και τις κοινωνικές συνθήκες. Σε γενικές γραμμές, από όσα έχω καταλάβει, τα έχει χεσμένα όλα. Οικονομικά ενδέχεται να απολαμβάνει την βοήθεια των εκδόσεων “Ιανός” στις οποίες βγάζει τα βιβλία του τα τελευταία χρόνια. Για το αν παίζει κάποιο παιχνίδι ή για το αν προσπαθεί να κάνει εντύπωση τώρα…Σταμάτησε να γράφει ποίηση εδώ και αρκετό καιρό. Έχω την αίσθηση ότι απεχθάνεται τον καθωσπρεπισμό, την ψεύτικη νοοτροπία των μέσων ενημέρωσης και την ημιμάθεια την οποία προσφέρουν, αλλά σίγουρα τρολλάρει κιόλας για να επικοινωνήσει με υπόγειο τρόπο κάποιες απόψεις του. Προκαλεί ίσως ή ειρωνεύεται αλλά όχι χωρίς λόγο. Εξάλλου-αν παρακολούθησες τη συνέντευξή του-οδήγησε τη μεγαλοδημοσιογράφο στο να δακρύσει. Απλά και μόνο με τη στάση του. Ίσως και το χιούμορ του να μην είναι εύληπτο. Πάντως τον έχω για κάθαρο, ειλικρινή, αρχιδάτο και από τους τελευταίους διανοούμενους. Όπως σου είπα είναι κάπου στα ογδόντα. “Δεν έχει ανάγκη κανέναν και δεν τον απασχολεί τίποτα”. Αυτά θυμάμαι, αυτά σου έγραψα. Αναμφισβήτητα δε χρειάζεται να συμφωνούμε σε όλα. Για το αν σε συγκινούν ή όχι τα ποιήματά του δεν μπορώ να κάνω τίποτα και δεν θέλω να πείσω και κανέναν να τον συγκινήσουν. Μπορώ όμως να παραθέσω δυο-τρία ακόμη.
ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΠΩ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ
Ἐγκαταλείπω τὴν ποίηση δὲ θὰ πεῖ προδοσία,
δὲ θὰ πεῖ ἀνοίγω ἕνα παράθυρο γιὰ τὴ συναλλαγή.
Τέλειωσαν πιὰ τὰ πρελούδια, ᾖρθε ἡ ὥρα τοῦ κατακλυσμοῦ.
Ὅσοι δὲν εἶναι ἀρκετὰ κολασμένοι πρέπει ἐπιτέλους νὰ σωπάσουν,
νὰ δοῦν μὲ τί καινούριους τρόπους μποροῦν νὰ ἀπαυδήσουν τὴ ζωή.
Ἐγκαταλείπω τὴν ποίηση δὲ θὰ πεῖ προδοσία.
Νὰ μὴ μὲ κατηγορήσουν γιὰ εὐκολία, πὼς δὲν ἔσκαψα βαθιά,
πὼς δὲ βύθισα τὸ μαχαίρι στὰ πιὸ γυμνά μου κόκαλα.
ὅμως εἶμαι ἄνθρωπος κι ἐγώ, ἐπιτέλους κουράστηκα, πῶς τὸ λένε,
κούραση πιὸ τρομαχτικὴ ἀπὸ τὴν ποίηση ὑπάρχει;
Ἐγκαταλείπω τὴν ποίηση δὲ θὰ πεῖ προδοσία.
Βρίσκει κανεὶς τόσους τρόπους νὰ ἐπιμεληθεῖ τὴν καταστροφή του.
(1956)
Η ΘΑΛΑΣΣΑ
Ἡ θάλασσα εἶναι σὰν τὸν ἔρωτα:
μπαίνεις καὶ δὲν ξέρεις ἂν θὰ βγεῖς.
Πόσοι δὲν ἔφαγαν τὰ νιάτα τους –
μοιραῖες βουτιές, θανατερὲς καταδύσεις,
γράμπες, πηγάδια, βράχια ἀθέατα,
ρουφῆχτρες, καρχαρίες, μέδουσες.
Ἀλίμονο ἂν κόψουμε τὰ μπάνια
Μόνο καὶ μόνο γιατί πνίγηκαν πεντέξι.
Ἀλίμονο ἂν προδώσουμε τὴ θάλασσα
Γιατὶ ἔχει τρόπους νὰ μᾶς καταπίνει.
Ἡ θάλασσα εἶναι σὰν τὸν ἔρωτα:
χίλιοι τὴ χαίρονται – ἕνας τὴν πληρώνει.
(1962)
ΕΝΟΣ ΛΕΠΤΟΥ ΣΙΓΗ
Ἐσεῖς ποὺ βρήκατε τὸν ἄνθρωπό σας
κι ἔχετε ἕνα χέρι νὰ σᾶς σφίγγει τρυφερά,
ἕναν ὦμο ν᾿ ἀκουμπᾶτε τὴν πίκρα σας,
ἕνα κορμὶ νὰ ὑπερασπίζει τὴν ἔξαψή σας,
κοκκινίσατε ἄραγε γιὰ τὴν τόση εὐτυχία σας,
ἔστω καὶ μία φορά;
Εἴπατε νὰ κρατήσετε ἑνὸς λεπτοῦ σιγή
γιὰ τοὺς ἀπεγνωσμένους;
(ἀπὸ τὴ Συλλογή: «Ἀνυπεράσπιστος Καημός»)
Χαίρομαι για τον αντίλογο.
Ωραίος αντίλογος.
Όσο κι αν διαφωνώ ή έχω τις ενστάσεις μου, μου αρέσει.
Αυτό ήθελα να βγάλω από σένα. Κάτι όμορφο.
Κι όσο για τον Χριστιανόπουλο, δεν με ενδιαφέρει η ηλικία του αλλά το ποιόν του.
Εμένα, μέσα σε όλα αυτά τα όμορφα, μου βγάζει κάτι που δεν μπορώ να δεχτώ.
Μια υποκρισία. Τι τα θέλει τα κανάλια και τους δημοσιογράφους αφού δεν τους γουστάρει;
Και πάλι η ίδια εικόνα.
Λοιπόν, τι να λέμε;
Μου αρέσουν μόνο κάποια από τα γραπτά του και κάποιες από τις ιδέες του.
Η ποίησή του, όσο κι αν σας συγκινεί, εμένα δε μου λέει κάτι.
Αλλά αυτό είναι μια προσωπική άποψη.
Εβίβες φίλε Τζερεμέ
και να ‘σαι καλά για τη δημοσίευση και την απάντηση στο σχόλιό μου.
Χαίρομαι γι’ αυτό.
Εβίβες και πάλι!
Από τις εποχές της νιότης μου είχα μιαν αυθόρμητη αδυναμία στον Ντίνο. Η συνέπεια που αναφέρεις πιστεύω βρίσκεται μέσα σε κάθε του γραπτό, γι’ αυτό φυσικά με συγκινεί η γραφή του. Δεν υπάρχει κάτι στη συνέντευξη που παραχωρείς εδώ, με το οποίο δε συμφωνώ. Πώς θα μπορούσα να μη συμφωνήσω. Ωστόσο υπάρχει κάτι που με τα χρόνια όλο και περισσότερο βρίσκω πως μ’ ενοχλεί, όπου ή όπως κι αν τύχει να το συναντήσω: την πέραν του δέοντος μετριοφροσύνη που μπορεί μ’ ευκολία ν’ αγγίξει τα όρια της έπαρσης. Ο Ντίνος το δείχνει καθαρά αυτό σε τούτη τη συνέντευξη, κι ίσως μέσα του να το αναγνωρίζει και ο ίδιος – ίσως να θέλει να το τονίσει κιόλας, ποιος ξέρει. Η αληθινή ταπεινότητα δε χρειάζεται τυμπανοκρουσίες, δεν έχει ανάγκη από τα ‘ξες ποιος είμαι εγώ;’ Γι’ αυτό καλού κακού κρατάω πάντοτε μικρό καλάθι. Έτσι κι αλλιώς ο ποιητικός λόγος το απαιτεί αυτό.
Να είσαι καλά για την ανάρτηση, πολλούς χαιρετισμούς.
Θαλασσάκι, το έγραψες και η ίδια “Η συνέπεια που αναφέρεις πιστεύω βρίσκεται μέσα σε κάθε του γραπτό”. Η συνέπειά του επίσης αποδεικνύεται και από τις πράξεις του. Και άλλοι είναι έτσι, π.χ. ο Πέρελμαν ( http://kilbassanis.blogspot.com/2012/01/blog-post_3665.html ). Η ταπεινοφροσύνη είναι μια χριστιανική έννοια την οποία εάν δεν την διαχειριστείς με τον κατάλληλο τρόπο ενδέχεται να αποβεί και μοιραία. Έχω ακούσει πολλούς μοναχούς οι οποίοι λένε για τον εαυτό τους ότι είναι “ο πάντων έσχατος”. Οπότε είτε υποδουλώνονται, είτε συμπεριφέρονται τόσο ταπεινά όσο και οι άγιοι που λατρεύουν, πράγμα το οποίο-όπως σωστά λες-μπορεί να υποδαυλίζει και το αντίθετο συναίσθημα. Ο Χριστιανόπουλος όμως προκαλεί, κάνει χιούμορ και προσπαθεί να εξηγήσει με τον δικό του τρόπο. Γιατί να είναι μετριόφρων ένας άνθρωπος όταν έχει αυτογνωσία και παράλληλα δύναται να κρίνει τι συμβαίνει γύρω του; Άλλωστε το λέει κι ο ίδιος ότι είναι “άλλος κόσμος”. Απορρίπτει το κατεστημένο είτε αυτό ονομάζεται χούντα των στρατιωτικών, είτε σύγχρονη οικονομική χούντα και για κάποιον “ανεξήγητο” λόγο θέλουν να τον βραβεύσουν. Ο λόγος όμως είναι προφανές ότι δεν είναι ανεξήγητος. Βραβεύοντάς τον και αποδεχόμενος αυτός το βραβείο και το χρηματικό έπαθλο τον καθιστούν απευθείας όμοιό τους. Η συνείδησή μας, αλλοτριωμένη από τον τρόπο με τον οποίο γαλουχηθήκαμε, μας επιτάσσει να νιώθουμε ταπεινοί χωρίς λόγο, παραδίδοντας πρόσφορο έδαφος σε κάθε επιτήδειο. Όλοι μας αποδεχόμαστε έναν ταπεινό και όλοι κατακρίνουμε έναν ο οποίος μιλάει υπερήφανα για αυτό που είναι. Αυτός που δεν υπηρετεί θεωρείται “διάβολος”, ακόμη κι αν έχει δίκαιο και με αποδείξεις μάλιστα. Δεν είναι περίεργο το γεγονός ότι μάθαμε να λειτουργούμε έτσι; Για αυτό το λόγο δε με χαλάει ένας 80χρονος ο οποίος δεν έχει να κερδίσει ή να χάσει τίποτα με το να λέει αυτά που σκέφτεται. Έτσι το βλέπω και από κει και πέρα αυτό που μένει στην ουσία είναι τα γραπτά του. Καλό ξημέρωμα.
Καλή συνέχεια και σε σένα.
Να ‘σαι καλά.